Wróć do listy

Język serca - czyli o sztuce komunikacji z innymi.

Zazwyczaj jest tak, że podczas rozmowy z drugą osobą oceniamy ją. Mówiąc np. „Nie szanujesz mnie, znów się spóźniłeś”, albo „Jak ty się do mnie odzywasz! Jesteś niepoważny”. Prowadząc rozmowę w taki sposób, narażamy się na uruchomienie mechanizmów obronnych u drugiej osoby, ponieważ automatycznie poczuje się oceniana w negatywny sposób. Jej naturalnym odruchem będzie chęć odbicia piłeczki, a nie dojście do konsensusu.

By zacząć jasno komunikować drugiej stronie swoje uczucia, potrzeby, oczekiwania, najpierw  skierujmy się ku sobie, zacznijmy od uporządkowania własnych emocji, myśli i ubierzmy je w słowa. Zastanówmy się chwilę o co nam w ogóle chodzi, co nam przeszkadza, jakie mamy potrzeby, jakie są nasze oczekiwania i co chciałabym/chciałbym osiągnąć. Nie chodzi przecież o kłótnie, o wytykanie sobie tego czy owego, ale o szczęśliwe życie w relacji, które daje zrozumienie, wsparcie i radość bycia razem. Każdy jest inny, stąd różne oczekiwania, potrzeby i odmienna perspektywa rozumowania pewnych spraw. Dla osób, dla których istotny jest rozwój osobisty konstruktywna  komunikacja to nieodzowna płaszczyzna, nad którą warto pracować, by tworzyć relacje przynoszące radość, szczególnie przy tematach, które są trudne. Dotyczy to relacji zarówno bliższych jak i dalszych, koleżeńskich, czy z partnerem/partnerką, dzieckiem, czy osobą obcą.

„Tradycyjna” komunikacja naraża nas na ciągłe błędne interpretacje, pełne ocen i domysłów. Kiedy to automatycznie obwiniamy drugą stronę albo np. mówimy czego nie chcemy zamiast czego chcemy. Osoby, które chciałaby w bardziej umiejętny sposób wyrażać siebie komunikując swój punkt widzenia, mogą skorzystać z formułowania komunikatu w oparciu o narzędzie NVC, z angielskiego Nonviolent Communication, czyli Komunikacja Bez Przemocy. U podstaw tego podejścia leży obustronny szacunek i zrozumienie stron rozmówców. Marshall Rosenberg, twórca tego narzędzia, pokazuje jak w czterech krokach jasno i w sposób pokojowy przekazać to, co jest dla nas ważne.

Komunikacja Bez przemocy jest nazywana również Językiem Serca. Bo nie chodzi tu o metodę, ale o narzędzie, dzięki któremu budujemy prawdziwą, szczerą relację w oparciu o wysłuchanie drugiej osoby, próbie zrozumienia jej uczuć i potrzeb. Jest to spotkanie z drugim człowiekiem na bazie świadomej, dostojnej relacji, bo opartej o prawdziwą wypływającą z serca rozmowę i zrozumienie.

Cztery kroki formułowania swojego punktu widzenia wg Języka Serca:
1. Spostrzeżenia. Czyli przedstawienie suchych faktów pozbawionych ocen. Mówimy o tym co się obiektywnie wydarzyło i nic więcej. Przedstawiamy informację samą w sobie, bez dodatkowych interpretacji. Np. Rozlała się zupa, spóźniłeś się 20 minut, nie posprzątałeś zabawek.

2. Uczucia. Dalej mówimy o konkretnych uczuciach w związku z wcześniej wypowiedzianymi spostrzeżeniami, np. czuję się zawiedziona, rozczarowana, czy np. smutna, samotna.

3. Potrzeby. W tym miejscu jest czas na wypowiedzenie własnych potrzeb, które nie zostały zaspokojone w związku z opisywanym spostrzeżeniem i uczuciami, np. chciałabym być traktowana w sposób poważny albo potrzebuję żebyś mi mówił gdzie wychodzisz.

4. Prośby. Na tym etapie wyrażamy konkretną prośbę, która zaspokoi nasze potrzeby, np. proszę być gotował obiad jak przyjdziesz z pracy, proszę byś przychodził punktualnie na umówione ze mną spotkanie.

Zbierając w całość powyższe informacje nasz komunikat mógłby brzmieć np. tak:

Spóźniłeś się 30 minut na umówione ze mną spotkanie. Czuję się zawiedziona. Chciałabym byś traktował mnie z szacunkiem, dlatego proszę cię o wcześniejszą wiadomość, jeśli taka sytuacja miałaby się powtórzyć.

Albo:

Rozlałeś zupę. Jestem zła. Chciałabym byś traktował porę posiłku poważnie jak cię uczyłam, a nie jako zabawę. Proszę cię żebyś kolejny raz nie rozlał zupy, tylko ładnie ją zjadł.

Albo:

Bez względu na wyodrębnione cztery kroki w podejściu NVC, najważniejsza jest chęć budowania kontaktu z drugim człowiekiem. To istota, powrót do korzeni bliskości człowieka z człowiekiem. Kiedy z serca wypływają słowa, w trosce o drugiego człowieka, nic złego stać się nie może. Poświęcając mu swoją uwagę i spokój, dajemy mu pole do rozwoju.

Komunikacja to umiejętność, której można się nauczyć. To jak jazda na rowerze czy pisanie na maszynie. Jeśli tylko nad nią popracujesz, możesz bardzo szybko poprawić jakość każdej części swojego życia”. (Brian Tracy)